Kulağa küpe sözler

Hiçbir zaman gülümsemekten vazgeçme, üzgün olduğunda bile. Gülümsemene kimin, ne zaman aşık olacağını bilemezsin. |Gabriel García Márquez

Zihninizi Beyin Jimnastiği İle Güçlendirin

Egzersiz yaparak bedenimizi güçlendiririz. Sürekli egzersizle yağları yakarız, kolesretolü düşürürüz, kalp-damar hastalıkları riskini önemli oranda azaltırız. Bedenimiz forma girer, kondisyonumuz yükselir. Zinde bir yapıya, sağlıklı bir beden görünümüne sahip oluruz. Bedenimizi egzersizle güçlendirdiğimiz gibi, beynimizi başka deyişle zihnimizi de güçlendirebiliriz.Beden yıllar içinde yıpranır. Bu yıpranmayı egzersiz ile yavaşlatırız. Beden egzersizi, önemli oranda ruh sağlığımızı da güçlendirir, depresyon gibi birçok ruhsal bozuklukta yararlı etkiye sahiptir. Zihnimiz de yıllar içinde yıpranır, hatırlama, sorun çözme kapasitesi yavaşlar. Beden yıpranmasını yavaşlatabildiğimiz gibi, zihin yaşlanmasını yavaşlatmamız da elimizdedir.  Beden için nasıl egzersiz yapıyorsak, zihin sağlığımız için de egzersiz yapmalıyız. Beden jimnastiği, belirli kurallar içinde yapıldığında beden sağlığımızı her anlamda nasıl yükseltiyorsa, zihin jimnastiği de zihin sağlığımızı yükseltir. Bu amaçla zihnimizi çalıştırmalıyız. 

Satranç gibi oyunlar, okuma, yazma, tartışma, sanat uğraşıları, sosyal uğraşlar, bilmece çözme, değişik beyin jimnastiği örnekleridir. Amacı belirledikten sonra, siz kendinize uygun başka zihin jimnastikleri de bulabilirsiniz. Gazete-dergilerde yer alan bilmeceler de bu kategoridedir ama bu bilmeceler üstünkörü hazırlanıyorsa, birkaç ay içinde kendini tekrarlamaya başlar. Bir bilmece meraklısına sorarsanız, birçok bilmecenin cevabı belleğinde hazırdır; o zaman artık bilmece çözme amacına ulaşmış demektir sonrası çok yararlı olmaz.

Beden egzersizinin bedeni nasıl güçlendirdiği, kasları nasıl esnek hale getirdiği ayrıntıları ile bilinir. Aynı biçimde zihin jimnastiğinin nasıl olumlu etki yaptığı da iyi bilinmektedir. 

Boş bir makilik alan düşünün, yürümeye kalksanız çalılardan, taşlardan yürüyemezsiniz. Eğer bu makilikte sürekli, düzenli yürümeye başlarsanız makilikte geçitler oluşmaya başlar ve kolaylıkla yürüyebilmeye başlarsınız. Beynimiz de böyle çalışır.

İnsan beyninde yüz milyar nöron yani gerçek beyin hücresi vardır. Yüz milyar, insan havsalasının zor kavrayacağı bir rakamdır. Bu yüz milyar hücre, birbiri ile sinapslarla bağlıdır. Beynin gücü de bu sinapsların fazlalığı ile doğru orantılıdır. Sinapsları, ülkemizin kentleri, kasabaları, köyleri arasındaki yollara benzetebilirsiniz. Yol ne kadar çoksa ve bir şerit, iki şerit gibi kapasitesi yüksekse o ülkede yaşamak o kadar kolaylaşır, hızlanır.

Beyin hücrelerimiz arasındaki bağlantı, zihnin çalışması ile oluşmakta ve artmaktadır. Bir kişi, diyelim keman çalmayı öğrendiyse, beynin ilgili alanının nöronları arasındaki bağlantılar artar. Şimdilerde modern görüntüleme teknikleri ile bu gelişmeyi kolaylıkla saptayabilmekteyiz. Mesela kolunu kaybeden bir insanın ayağıyla yazı yazabilme becerisini kazanması bu şekilde olmakta, aynı biçimde bu olurken beyin de olumlu anlamda yeni, ileri bir yapılanma içine girmektedir.

Bu örnekleri çoğaltabiliriz. Sonuçta, alet kullanarak, müzik aleti çalmayı öğrenerek, sürekli okuyarak, yazarak, konuşarak, tartışarak, bilmece çözerek, saosyal faaliyette bulunarak, hayvan besleyerek nöronlarımızı daha doğrusu nöronlar arasındaki bağlantıları artırır, beynimizi ve bu yolla zihnimizi güçlendiririz.

Tarihte olumlu devlet adamlarının yaşamlarına baktığımızda, birçoğumuz emekli hayatınıa çoktan başlamışken, mesela seksen yaşında, en başarılı biçimde devlet adamlığını sürdürdüklerine tanık oluruz. Bir yazar, bir filozof, birçoğumuzun kendi adını zor hatırladığı yaşlarda, zor kitaplar yazar ve başarılı olur. Bu sonucun ortaya çıkmasına elbette başka nedenler de katkıda bulunabilir ama hepsinin ortak özelliği, bu kişilerin ömürleri boyunca sürekli zihin uğraşıları içinde olmaları, buradaki konumuzla söylersek fazlasıyla zihin jimnastiği yapmış olmalarıdır.

O halde beden sağlığmız için beden egzersizini, zihin sağlığımız için zihin egzersizini ihmal etmemeliyiz.