Kulağa küpe sözler

Acık cilt ve saç rengi olan, özellikle kızıl saçlı toplumlarda en yüksek MS riski taşıyan gruplardır..

Tanısı nasıl konur?

Yazdır PDF

Tanı, bir çok hastalıkta olduğu gibi nörolojik öykü, muayene bulguları ve tetkikler sonucunda konulur. Kesin tanı için geçmişte değişik tanısal ölçütler geliştirilmiştir ve bu ölçütler kısmen zaman içerisinde elde edilen yeni bilgiler ile değiştirilmektedir. Yeni tanı ölçütleri 2005 yılında tekrar düzenlenmiştir. Bu ölçütlere göre kesin eMeS, muhtemel eMeS tanısı konur ya da tanı dışlanır. Ortak fikir belirti ve bulguların zaman ve alan açısından yayılımını esas alır. Hastalığın başlangıç aşamalarında tanı ölçütlerini karşılamayan hastalar kafa karıştırıcı olmuştur. Bazı durumlarda klinik belirtileri olan bir atak olur ama eMaR görüntülemede yaygın plaklar tespit edilir. Bu durum doğrudan eMeS adını almasa da klinik izole sendrom olarak adlandırılır.


Genellikle sık yapılan bir yanlış, eMaR görüntülemede bazen rastlantısal tespit edilen parlak alanların gereğinden fazla eMeS’e eşdeğer kabul edilmesidir. Klinik belirtilerin de eMeS ile uyumlu olması gerekir. Bu görüntüler sık baş ağrısı yaşayanlarda (migrende), ileri yaşlarda, damar cidarını etkileyen bazı hastalıklarda (Sjögren sendromu, sarkoidoz, sistemik lupus eritromatozus, poliarteritis nodoza, Behçet hastalığı) sıklıkla izlenir.


eMeS tanısı konduktan sonra KIRMIZI BAYRAK ya da IŞIK durumu varsa tanıyı tekrar gözden geçirmek gerekir. Bu durumda eMeS dışında diğer hastalıklar da araştırılmalıdır: 1. ailede nörolojik hastalık varsa, 2. beyinde değil de sınırlı olarak omurilik alt kısımlarında plak görüntüsü varsa, 3. eşlik eden devamlı sırt ağrısı varsa, 4. sadece belli bölge ile ilişkili bulgular varsa, 5.hastalığın 60 yaş üzerinde ya da 15 yaş altında başlaması ve 6. ilerleyici hastalık olması. Bunlar varsa eMeS tanısı kabul edilmeden diğer hastalıklar da aranmalıdır.

eMaR Görüntülemesi ve eMeS
İnsanlarda ilk kullanılmaya başlandığı 1977 yılından bu yana eMaR, eMeS hastalığı için en önemli tanı aracı olmuştur. Hem beyin hem de omur ilik için ideal görüntüleme yöntemidir. Günümüzde moda olan megapiksel gibi, eMaR çekimindeki kaliteyi ve çözünürlülüğü Tesla denen güç belirler. Manyetik rezonans görüntüleme cihazlarının gücü, bugün için en fazla 8,0-9,0 Tesla civarındadır. Pratikte, günümüz hastanelerinde en çok kullanılanlar 1,0-1,5 Tesla’dır. eMaR, çok güçlü bir manyetik alan ve radyofrekans dalgası kullanılarak görüntü oluşturur.

 

Bir MS hastasında, MS plakları, beyaz parlak alanlar


eMaR ilaçlı ya da ilaçsız çekilebilir. İlaçlı çekimleren amaç, yeni ya da taze oluşmuş plakların tespit edilmesidir. Kapalı yer korkusu ve çok şişman olanlar eMaR’a giremeyebilir. Bu durumlarda açık eMaR çekilebilir. Ancak, görüntü kalitesi bu durumlarda daha düşüktür.


İlaçlı eMaR çekildiğinde, eMeS plaklarında, kan-beyin engeli bozulduğundan, ilaç normalde geçmemesi gereken beyin dokusuna geçer. İlk 6 hafta kadar sürede, yeni plaklar boyanabilir. Yeni plaklar noduler boyanırken, eskileri halkasan boyanırlar. Özel eMaR tekniklerinden biri olan FLAIR denen yöntemler, palklar daha iyi ortaya konabilir. Ancak, eMaR’da her gözüken plak benzeri görüntü eMeS’e yorumlanmaz. Toplumun %4’ünde anlamı olmayan plak benzeri görüntüler eMaR’larda gözükür. Özellikle, migren başarğıları olanlarda, sara nöbeti geçirenlerde bu tür görüntüler daha sık izlenir. eMaR görüntüleme, 4 ya da daha fazla plak varsa, büyüklüğü 3 mm üzerinde ise, oval-ovoid ise, beynin büyük bileşkesine yakın yerleşimli iseler, ak madde, beyin kabuğu-beyaz cevher snıırında iseler eMeS hastalığını telkin ederler. Beyin görüntülemesinde, eMeS'i düşündüren bulgular varsa tarama amaçlı omurilik eMaR’ı da çekilebilir.

 

Normalde gözükmeyen plaklar, ilaç verildikten sonra parlak beyaz olarak görülebilir.


eMaR’ın Avantajları
• Radyasyona maruz kalınmaz
• Bir çok kez tekrarlanabilir
• Beyni değişik planlarda (yatak, dikey, enlemesine) görüntüler
• eMeS plağı yakalamada çok hassastır
• Beyin sapı ve omur ilik gibi bölgelerde plakları gösterebilir
• Hastaya herhangi bir girişim yapılmaz (ilaç verilirlen yapılan iğne dışında)

 

eMaR’la plaklara ilaveten başka bilgiler de elde edilebilir. Örneğin, insan beynindeki küçülme ortaya konabilir. Normalde insan beynindeki küçülme erişkinlik döneminde başlar ve her yıl beyin hacmi %0,1-0,3 azalır. eMeS’lilerde yıllık kayıp oranı %1 kadardır. Bu oran normal kişilere göre 3-10 kat yüksek bir değerdir ve eMaR ile bu ortaya konabilir.

 

Tanı İçin Yapılabilecek Testler
MRG

-Beyin, Boyun ya da tüm omurilik incelemesi
-MR spektroskopi (gerektiğinde)

Kan
-ACE düzeyi
-Anti T
-Anti M
-ANA
-Vitamin B12, E
-Lyme Testleri
-VDRL
-HIV
-Brusella testleri
-Sedimentasyon

İleri Testler
-Görme alanı
-VEP,SEP, AEP
-Akciğer grafisi
-Oligoklonal bant- Omur ilik sıvısında